Suživot Srba i Albanaca preko je potreban, ali on se ne može graditi na lažima, a to što Albanci trenutno rade nije samo krađa, to je silovanje istorije, rekao je hrvatski teolog i istoričar iz Rijeke Goran Šarić.

Na pokušaj Albanaca da ospore prisustvo Srba na prostoru Kosova i Metohije, Goran Šarić kao istaknuti poznavalac istorije Balkana kaže da koliko god na Kosovu i celom Balkanu kopamo daleko u prošlost, nailazimo na srpske tragove.

Upitan da li propaganda može da uskrati Srbima pravo nasleđa na Kosovu, kao i zašto se krade srpska istorija, hrvatski istoričar kaže u intervjuu za KosovoOnlajn da je to “silovanje istorije”. 

To što oni rade nije samo krađa, to je silovanje istorije. Kad ukradete nečiju teritoriju, potrebno je krađu prikriti ‘istorijskim pravom’. Mark Tven kaže da dok istina obuje cipele, laž proputuje pola sveta. Ovih dana pojedini albanski istoričari putuju svetom i tvrde da su Albanci hiljadama godina na Balkanu, da su Nemanjići albanskog porekla i da Srbi nisu postojali pre Vuka Karadžića. Što je veća istina, veća laž je potrebna da je sakrije“, kaže on i dodaje:

Ti albanski istoričari podsećaju na onaj vic o grbavcu koji je pustio bradu, da ga više ne zovu grba nego brada. Suživot Albanaca i Srba preko je potreban, ali on se ne može graditi na lažima“.

Na pitanje ko su autohtoni stanovnici Kosova, Šarić navodi da je reč o narodu u antičkim izvorima nazvanim Dardanci, mada se ne zna kako su oni sami sebe zvali.

Grčki i rimski autori nisu skloni tim starosedeocima Kosova. Opisuju ih sa prezirom i mržnjom, koja je karakteristična i za kasnije opise Srba. Tako pišu da su Dardanci divljaci i da se kupaju samo tri puta u životu, prilikom rođenja, na venčanju i na sahrani. Zapravo se ne radi o nehigijeni nego o obrednim kupanjima. Zanimljivo da se isti običaj obrednog kupanja zadržao kod Srba do današnjih dana. To je vrlo važna paralela između Srba i Dardanaca i jedan od brojnih dokaza koji pokazuju da su Srbi potomci antičkih stanovnika Kosova“, rekao je Šarić za KosovoOnlajn i dodao:

Poznati grad u državi Dardanaca zvao se Bila Zora što na srpskom znači ‘bela zora’, sintagma koja se i danas koristi. Najpoznatiji dardanski kralj bio je Grabo iz plemena Grabića. Kod Srba i drugih južnih Slovena još uvek postoje prezimena Grabar, Grabovac, Grabarić, Grabarević i Grabović, kao i razna mesta sa nazivima Grab ili Grabić. I sama reč je slovenska, povezana sa pojmovima ‘graba’, ‘grob’, ‘grobnica’, ‘groblje’, ‘grebati’, ‘grablje’, ‘grabiti‘…”.

Šarić navodi da koliko god na Kosovu i celom Balkanu kopamo daleko u prošlost, nailazimo na srpske tragove i da je na ovim prostorima u vreme Rimskog carstva postoji bar šest plemena koja u svom nazivu imaju osnovu “ser” ili “sar” – Servi (Limiganti), Serreti, Serapilli, Sardi, Sardeati i Sarmati i dodao da izgleda da je Kosovo bilo sveta zemlja za stanovnike Balkana još u mlađem kamenom dobu, u vreme tzv. Vinčanske civilizacije.

Jedino vinčansko naselje koje je bilo utvrđeno bilo je Valač na Kosovu. Tamo smo našli jako puno kultnih predmeta iz tog perioda što ukazuje da je celo područje imalo duhovnu važnost. Tako je ostalo i hiljadama godina kasnije jer 1313. u Svetostefanskoj povelji kralj Milutin poklanja Valač manastiru Banjska, što svedoči o religioznom kontinuitetu“, rekao je hrvatski istoričar.

Šarić navodi da se Albanci pojavljuju na Balkanu pojavljuju u 11. veku, po svoj prilici kao prateće trupe romejskog vojskovođe Georgiusa Manijaka, ali na Kosovo dolaze kasnije, prvi albanski doseljenici pristižu neposredno pre dolaska Turaka.

U vreme prvih vekova Osmanlijske vlasti albansko prisustvo na Kosovu bilo je na nivou statističke greške, sve do kraja 17. veka i Austrijsko-Turskog rata kad je carska austrijska vojska prodrla do Prištine. Srbi staju na njenu stranu, ali se u januaru 1690. carska vojska povlači i ostavlja Srbe na milost i nemilost Turaka. Tada patrijarh Arsenije III Čarnojević sa desetinama hiljada Srba kreće prema Beogradu, a čitava sela ostaju pusta. Broj Albanaca postepeno raste, ali će Srbi uprkos progonima i iseljavanjima na Kosovu ostati većinsko stanovništvo sve do početka 20. veka“, navodi on.

Šarić kaže i da su Dečani srpski, kao i svi ostali manastiri i crkve na Kosovu, dodajući da ih je podigao srpski kralj Uroš III Dečanski, u vreme dok Albanci još nisu ni živeli na Kosovu.

Zašto je središte srpske patrijaršija 1253. godine premešteno iz Žiče u Peć? Zato što je Kosovo tada centar srpske države, etnički čisto srpsko područje, dok su do Kraljeva mogli upasti Kumani, Mongoli ili Mađari“, navodi hrvatski istoričar.

Upitan šta nam govori činjenica da se grad Berat u današnjoj Albaniji nekada zvao Beograd i Svetigrad, hrvatski istoričar navodi da je veliki deo današnje Albanije pre dolaska Albanaca bio naseljen Srbima.

Zašto u Srbiji nemamo gradove koji nose albanska imena? Nemojte zaboraviti da je Skadar bio kraljevski srpski grad i da su na tom prostoru stolovale srpske plemićke i kraljevske porodice – Balšići, Crnojevići, Brankovići, Mrnjavčevići, Kastrioti… Kad već spominjem Kastriote, treba naglasiti da su se Kastrioti izvorno prezivali Branilović, ali su uzeli naziv Kastriot po latinskoj reči za vojno utvrđenje – ‘kastrum‘”, kaže i nastavlja:

Skenderbegova majka bila je srpska princeza Vojislava Branković, otac mu se zvao Ivan Branilović i život je završio na Svetoj Gori kao pravoslavni monah. Braća su mu bila Staniša, Repoš i Konstantin, a sestre Mara, Jelena, Anđelija, Vlajka i Mamica. Izgleda da su mu svi u porodici bili Srbi, a on jedini Albanac. To ne znači da u Skenderbegovoj vojsci nije bilo i Albanaca, bilo ih je, ali sam Skenderbeg je bio Srbin“.

Na pitanje o popisu stanovništva koji su sproveli Turci 1455. u “Vukovoj oblasti” kako su nazvali Kosovo, Šarić ističe da su apsolutnu većinu činili Srbi – 95,88 odsto svih stanovnika Kosova tada su Srbi. Albanci čine 0,26 odsto stanovništva kao i Grci, dok ostalih ima nešto manje od 4 odsto.

Od 14.087 porodica na Kosovu, 12.840 je bilo srpskih, 46 albanskih, a 99 ostalih. Od 480 naselja, Albanaca je bilo samo u 23 sela, a i u ta 23 sela u proseku samo dve albanske porodice. Prema tome, Albanci tada žive u svega četiri odsto naselja na Kosovu“, kaže on.

Upitan šta reč Kosovo znači na albanskom jeziku, a šta na srpskom jeziku. hrvatski istoričar odgovara: 

Na albanskom Kosovo ne znači ništa. Na srpskom zemlja ptice kosa. Širom srpskog etničkog prostora postoje toponimi sa nazivom Kosovo, dok kod Albanaca ne postoje. Sama činjenica što Albanci Kosovo zovu srpskim imenom pokazuje da su oni na Kosovo došli nakon Srba“.

Na pitanje o prisustvu Hrvata na Kosovu – da li ga je i u kojoj meri bilo , Šarić navodi da je Novo Brdo bilo metropola Evrope, dok je London još uvek bio selo.

Mnogi trgovci i rudari tokom srednjeg veka dolazili su na Kosovo u potrazi za boljim životom. Najviše ih je bilo u Janjevu, pored Prištine. Početkom 17. veka tamo je zabeleženo 200 pravoslavnih kuća, 180 muslimanskih i 120 katoličkih. S vremenom broj katolika u Janjevu raste i ono postaje oaza za sve katolike Kosova, kako katoličke Albance, tako i potomke saskih rudara (koji nisu bili samo Nemci, već i Sloveni iz Ukrajine, Mađari…). Oni su u 19. i 20 veku pod uticajem katoličke crkve počeli prihvatati hrvatski identitet. Janjevci su vredni i radni ljudi. Većina ih živi u Zagrebu ili Kistanju gde su došli s jedne strane zbog pritiska Albanca, a s druge zbog Tuđmanovog poziva“, navodi on i dodaje:

On ih je prevario obećavajući im stanove i posao, a naselio ih je u srpske kuće koje su morali napustiti kad se promenio Zakon o privremenom korištenju imovine. Iako postoji priča o njihovom dubrovačkom poreklu, velika većina Janjevaca nema nikakve veze sa Dubrovnikom. Njihov govor ne pripada dubrovačkom, nego istočno-srpskom torlačkom dijalektu. Genetički su najbliži Bugarima. Antropološki liče Albancima. Danas ih je nažalost na Kosovu ostalo svega nekoliko stotina“.

Mondo

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here