Pretraga vesti

„Vek železnice u Kraljevu“ – dragoceno blago za sve Kraljevčane

post-title
Foto: Press služba


Rukopis monografije „Vek železnice u Kraljevu“, autora dr Milana Matijevića, ekonomiste iz Kraljeva, dugogodišnjeg značajnog protagoniste privrednog, društvenog i sportskog života lokalne zajednice, vrhunskog višedecenijskog hroničara Kraljeva, predstavljen je javnosti u izdanju Istorijskog arhiva Kraljevo.  
Usled epidemiološke situacije koja je nametnula nešto drugačije obrasce ponašanja, iako nastala i odštampana 2019. godine, knjiga se pred publikom pojavila tek sada. 

Govoreći o svom delu, Milan Matijević je naglasio veliki doprinos železnice razvoju našeg grada. Kako je rekao, u monografiji je prikazao kako se gradila železnica, kako je prvi voz došao u Kraljevo 1910. godine i kako je tekla dalja gradnja pruga. Ističući da je Kraljevo bilo veliki železnički centar, podseća i na uništavanje železničkog putnog pravca kroz Ibarsku klisuru na dan stogodišnjice. Podsetio je na to da je železnica igrala veliku ulogu i u Drugom balkanskom ratu omogućivši brzi prevoz Drinske divizije iz Kraljeva na Istočni front na granicu sa Bugarskom, ali i da je rušena tokom Drugog svetskog rata.
„Zahvaljujući železnici počela je industrijalizacija Kraljeva. Železnica je zapošljavala veliki broj ljudi. Od prvog dana je imala zlatne trenutke. Pruga od Stalaća prema Užicu doprinela je da se ovaj deo Srbije industrijalizuje, zahvaljujući tome izgrađena je Državna železnička radionica u Kraljevu i Fabrika vagona i metalnih konstrukcija u Kruševcu. Posle velikih razaranja u Drugom svetskom ratu železnica je obnovljena pre nego drumski saobraćaj. Bila je motor razvoja i ovog kraja i cele zemlje. Vodio sam neka izvozna privredna preduzeća i, kada sam bio na čelu „Jasena“, čak se događalo da smo teško dolazili do potrebnog broja vagona za izvoz naše robe“, kaže Milan Matijević ističući da je železnica doživela teške trenutke i da u železnicu treba ulagati.

Direktorka Istorijskog arhiva Kraljevo Vesna Milojević je istakla značaj monografije koja govori o nastanku i formiranju železničkog čvora u gradu Kraljevu, ali i o uticaju čitavog železničkog saobraćaja na čitav grad, stanovništvo, o „uticaju na jednu malu varoš koja je zahvaljujući tome prerasla u jedan ozbiljan grad kakav i danas poznajemo“. Ona je izdvojila iz knjige, kako kaže, najdetaljnije opisan tragični momenat u Drugom svetskom ratu kada je okupator streljao stanovništvo u Kraljevu. 

„Među streljanim taocima su i 423 radnika železnice. Ove godine se navršava 80 godina od tog tragičnog događa i obeležavanje tog tužnog jubileja počinjemo predstavljanjem ove monografije. Milan Matijević je kroz ovo delo pokazao koliko je železnica doprinela da se Kraljevo kao varošica razvije u veliki moderan grad“, istakla je Vesna Milojević skrenuvši pažnju na to da je monografija rezultat ozbiljnog istraživanja na osnovu autentične arhivske građe Istorijskog arhiva Srbije, Istorijskog arhiva Kraljeva, Međuopštinskog arhiva Čačka, upotpunjena zbirkama fotografija kraljevačkog Arhiva i muzeja u Kraljevu, Čačku, Kragujevcu, Železničkog muzeja u Beogradu, kao i materijalom iz obimne literature obrađene samo za ovo delo.

Govoreći o knjizi dr Milana Matijevića, gradonačelnik Kraljeva dr Predrag Terzić je napomenuo da u našoj naučnoj i stručnoj javnosti postoji nekoliko monografija i naučnih članaka koji se bave gradnjom železnice u Srbiji. On je naveo i da se za građenje prve železnice u Srbiji, od Beograda ka Nišu, vezuje jedna korupcionaška afera poznatija kao Bontuova afera, kada je veliki broj tadašnjih političara optužen da je dobio mito kako bi železnička pruga bila izgrađena. Gradonačelnik, pak, ističe da je, i pored te neslavne priče iz naše prošlosti, železnica imala veliki značaj u privrednom smislu, za prevoz tereta, za putnički saobraćaj. Povezivala je ljude iz različitih krajeva koji se pre toga gotovo nikada nisu videli, omogućavala im da putuju u udaljena mesta zbog školovanja i zbog lečenja i kako bi uspostavili nove privrede kontakte i razvijali i mesta u kojima žive. 

„Milan Matijević ne samo da se bavi istorijom železnice u Srbiji, već on govori o jednom nekada veoma važnom železničkom čvorištu, o železnici u Kraljevu, o ljudima koji su radili na železnici, o njihovim odnosima, o tome koliko je železnica uticala na razvoj grada na Ibru. Ovaj hroničar privrednog Kraljeva je do sada napisao nekoliko veoma značajnih monografija o kraljevačkim kafanama, kraljevačkim esnafima, o nastanku i razvoju kraljevačkih preduzeća, a danas se uhvatio u koštac sa takođe veoma značajnom temom. Mislim da knjige Milana Matijevića treba čuvati kao dragoceno blago za sve koji žive u Kraljevu, koji su rođeni u Kraljevu, ali i za one koje zanima kako je nekada tekao život u Kraljevu u XIX veku, u periodu između dva svetska rata ali i danas“, poručio je gradonačelnik Kraljeva.

U okviru predstavljanja monografije „Vek železnice u Kraljevu“, dvadeset druge knjige Milana Matijevića, prikazan je istoimeni dokumentarni film zasnovan na knjizi, autora Radoslava Živkovića.

Komentari

Svaka ti čast dr Milane, e vala neka si im rekao!

Johan

14.06.2021 10:08


Ostavite komentar